Luidsprekerspikes & ontkoppeling
Inleiding
Luidsprekers worden vaak op spikes geplaatst. Daar is een goede reden voor: door het contact met de vloer zo klein mogelijk te maken, wordt de kast minder beïnvloed door trillingen van de vloer en omgekeerd. Bovendien kun je de spikes heel precies indraaien voor een perfect stabiele steun, tot zelfs je luidsprekers ermee waterpas zetten.
Spikes hebben soms een belangrijk nadeel: ze kunnen vlijmscherp zijn. Een luidspreker enkele centimeters verschuiven kan al voldoende zijn om een kras in je vloer te trekken. Het verplaatsen van een luidspreker op spikes (voor bv. poetsen of de opstelling aanpassen) is dan ook allesbehalve praktisch.
Tip: check zeker eens of jouw luidsprekers niet wiebelen als je eraan voelt. Dat beïnvloedt sowieso de weergave negatief. Je kunt ook checken of ze waterpas staan, al is dat minder belangrijk.
Waarom spikes onder de luidspreker
Een goede luidsprekeropstelling draait niet alleen om de plek van de luidspreker, maar ook om het beheersen van de kasttrillingen. Een luidspreker produceert namelijk niet alleen geluid met zijn drivers. De kast zelf komt ook in beweging (maar liefst zo min mogelijk). Zeker op hoger volume en met muziek met veel basenergie. Die kasttrilling kan via de luidsprekerpoten deels aan de vloer worden doorgegeven. En de vloer kan daardoor zelf mee gaan trillen.
Trouwens: niet elke vloer reageert gelijk. Beton, keramiek, parket, … hebben andere eigenschappen. En het is ook mogelijk dat als er zich nog een ruimte onder de vloer bevindt, dat die zelf ook gaat meeklinken en dat hoorbaar in de ruimte van je luidsprekers, zeker bij hoog volume en veel bas.
Tip: speel muziek af met flink wat bas en zet het volume zoals je doorgaans luistert. Hou je hand eens op diverse plaatsen van de luidspreker op zijn lange kant(en) en voel hoeveel kasttrilling je waarneemt. Idealiter voel je (bijna) niks. Voel ook eens aan de vloer zo’n meter vòòr je luidsprekers. Hoe zit het met trilling daarvan?
Of het nu de luidspreker zelf is of de vloer die resoneert, je wilt eigenlijk geen van beide. En daar helpen die spikes bij. Ze zorgen voor minimale doorgave van de kasttrillingen van de luidspreker naar de vloer. Maar dat is dus maar een halve oplossing, want de meeste spikes absorberen geen kasttrillingen, dus je kast zelf blijft wel mee resoneren.
Daarom is het vaak interessant om luidsprekers maximaal mechanisch van de vloer te ontkoppelen met voetjes die wél een deel van de kasttrillingen absorberen.
Drie praktische oplossingen
1. Spikes met een beschermend schoentje
Hierbij blijft de luidspreker op spikes staan, maar rust elke spike in een speciaal daarvoor ontworpen voetje of 'schoentje' op vilt. De scherpe punt maakt zo geen rechtstreeks contact meer met de vloer. Dit is een eenvoudige oplossing wanneer je de voordelen van spikes wilt behouden en tegelijk je vloer wilt beschermen. Dit is echter geen trillingsabsorberende oplossing, dus als je nogal wat trilling waarneemt in de luidsprekerkast (zie tip hoger), dan is deze oplossing niet optimaal.
Hiervoor werken we met Soundcare-spikes.
2. Ontkoppelingsvoetjes met absorbtielaag
Er bestaan ook speciale voeten die de luidspreker mechanisch veel sterker van de vloer isoleren. Sommige voetjes maken gebruik van trillingsabsorberend materiaal, andere doen dat via een zwevend metalen netje, soms zelfs met magneten die in tegenpoolopstelling werken, waardoor er geen rechtstreeks mechanisch contact tussen de luidspreker en de vloer is. En ongetwijfeld nog vele andere variaties. Deze voetjes absorberen een deel van de trillingen.
Hiervoor werken we met SSC-voetjes.
3. Een draagplateau met verende voeten
Een andere mogelijkheid is de luidspreker op een afzonderlijk draagplateau te plaatsen dat zelf op verende / dempende voeten rust. De luidspreker krijgt zo een stabiele basis, terwijl de constructie eronder ongewenste trillingen heel sterk absorbeert. De resttrilling kan zelfs bijna onwaarneembaar worden. Dit is uiteraard wel de kostbaarste oplossing en meer passend bij dure luidsprekers.
Hiervoor werken met Townshend-producten.
Tip: aangezien zelfs de hifiapparaten zelf een zekere “microtrilling” kennen, bestaan er ook ontkoppelingsvoetjes en -plateaus voor hifitoestellen.
